چه حرف‌هایی که به دهان فروید نمی‌گذارند!

گمان می‌کردم انتسابِ برخی جملات اشتباه به فروید، ناشی از اشتباه در ترجمۀ آن‌ها به زبان‌های دیگر، خصوصاً انگلیسی است. ولی این انتساب‌های نادرست به زبان آلمانی هم وجود دارند (که بعضاً در سایت دانشگاه‌های آلمانی هم به آن‌ها استناد شده و جالب‌تر این که در شرح آن‌ها از زبان فروید، سخن‌ها گفته شده است!).

یکی از این جملات مشهور منتسب به فروید در زبان فارسی این است که: انسان خوشبخت (یا سالم) کسی است که عشق بورزد و کار کند. روایاتی که این معنا را در زبان انگلیسی می‌رسانند و به فروید نسبت می‌دهند متکثرند، مثلاً این که: عشق و کار اساس انسانیت ما هستند[1]، یا: عشق و کار؛ کار و عشق؛ این همۀ چیزی است که هست[2]. ولی همگی این روایات برداشتی از این جملۀ آلمانی منسوب به فروید هستند: سلامتی عبارت است از توانایی عشق ورزیدن و کار کردن[3]. اما سایت موزۀ فروید در وین با رد این انتساب درخواست کرده است که اگر کسی منبعی (از جمله در نامه‌های فروید) برای این جمله می‌شناسد معرفی کند[4]!

به نظر می‌رسد این جملۀ انتسابی، خوانش دلخواه جامعۀ سرمایه‌داری از هر اندیشمندی از جمله فروید، در راستای تأیید آموزه‌های خود باشد.

در عوض اگر علاقه‌مند به دانستن نظر فروید در مورد آن‌چیزی که قبلۀ آمال سرمایه‌داری است باشیم، می‌توانیم به این نقل قول مورد تأیید او در کتاب «جک‌ و رابطه‌ی آن با ضمیر ناآگاه»[5] توجه کنیم: «با داشتن گستاخی و بی‌وجدانی به مقدار لازم، کسب ثروت کلان کار سختی نیست، و البته اشرافیت پاداش این دارندگی‌ها است»[6]. فروید از این نقل قول برای یادآوری معانی پنهانی که در جملات ظاهراً حکیمانه هست استفاده کرده است. به نظر او در آموزه‌ای مصطلح مانند: «پیشانی آهنی، صندوق آهنی، تاج آهنی»[7] (که عبارت تاج آهنی، همانند کوه نور، نام تاج پادشاهی معروفی است از قرن 12 میلادی[8])، «پیشانی آهنی» به لزوم برخورداری از گستاخی (یا جسارت) و بی‌وجدانی برای رسیدن به تاج پادشاهی (یا ثروت کلان) اشاره دارد.

منتشر شده در کانال تلگرامی بنیاد انسان و زندگی

---

[1] “Love and work are the cornerstones of our humanness.”

[2] “Love and work; work and love. That's all there is.”

[3] Gesundheit ist die Fähigkeit lieben und arbeiten zu können.

[4] https://www.freud-museum.at/de/zitate

[5] Der Witz und seine Beziehung zum Unbewußten (1905), Frankfurt/Main 2009, S.58

[6] Mit der nötigen Frechheit und Gewissenlosigkeit ist es nicht schwer, ein großes Vermögen zu erwerben, und

zur Belohnung für solche Verdienste bleibt natürlich der Adel nicht aus.

[7] Eiserne Stirne – eiserne Kasse – eiserne Krone

[8] https://de.wikipedia.org/wiki/Eiserne_Krone

همراه اول را مفت هم نمی‌خرند؟

از عجایب روزگار ما این است که وقتی چیزی مفت باشد خریدار ندارد! یک نگاه به قیمت سهام همراه اول بیندازید: ارزش بازار شرکت با دلار 50هزار تومانی معادل 760 میلیون دلار است. راه دوری نرویم و آن را با ارزش بازار امروز تورک‌سل مقایسه کنید که 4 میلیارد دلار است. تازه مشترکین تورک‌سل تقریباً نصف همراه اول است. چرا ارزش بازار همراه اول که قاعدتاً باید 7.5 میلیارد دلار باشد، یک دهم آن است؟ تجهیزات همراه اول با ریال خریده شده، یا تکنولوژی آن بومی است یا مثل گاز در کشور ما فراوان است؟

همراه اول به قیمت دلار 5 هزار تومانی حراج شده است ولی کسی نمی‌خواهدش. دلاری که سالانه سود بانکی هم می‌دهد! راستی نرخ مکالمه و اینترنت همراه در ترکیه چند است؟ در آلمان و چین چند؟ آیا قیمتها همین می‌ماند؟

گویا فعلاً مردم خواهان خودروهای چینی به نرخ دلار 200 هزار تومانی و خودروهای کره‌ای با دلار 300 , 400 هزار تومانی و خودروهای آلمانی با دلار یک میلیون تومانی هستند. یک آگهی بنز اس500 مدل 2012 به قیمت 14 میلیارد تومان (یعنی 280 هزار دلار) دیدم! قیمت متوسط جهانی این مدل 14 هزار دلار است یعنی 20 برابر کمتر. یعنی مردم برای بنز با دلار یک میلیون تومانی هم پول می‌دهند! چرا؟ چون فعلاً ماشین خارجی نیست ولی سهام داخلی تا دلت بخواهد هست. امان از روزی که ورق برگردد.

گاهی فکر می‌کنم که مردم در عصر مدرن، دیگر درگیر نیازهای روانشناختی انسان‌ها در عصر حجر نیستند. در عصر حجر هر چیزی که کم بود ارزش داشت، چون نماد برازندگی بود ولو اینکه آن چیز به هیچ دردی به جز خودنمایی نخورد، ولو اینکه مایۀ عذاب باشد.

راستی مردم در عصر ارتباطات به موبایل و اینترنت همراه بیشتر نیاز دارند یا به ماشین سواری شخصی گرانقیمت؟

این ضایعه اسفبار را به شرکت معظم مخابرات ایران (والدۀ محترم همراه اول، این مادرِ پیر ثروتمندِ جذابتر از صد تا دختر جوان)، ایرانسل، رایتل و تمامی اپراتورهای وابسته تسلیت، و به علاقه‌مندان به تحلیلهای یک خطی تبریک عرض نموده و از مدیران بی‌کفایتی که این فرصت‌ها را برای ملت مستضعف فراهم می‌کنند ولی هیچ کس قدر آنها را نمی‌داند، سپاسگزارم!

چند جمله قصار از یونگ - 4

16. Selbst das Unerklärliche existiert: „Ich werde nicht die modische Dummheit begehen, alles, was ich nicht erklären kann, als Betrug zu betrachten“.

16- چیزهای غیرقابل توضیح هم وجود دارند: "من مرتکب این حماقت شایع نمی‌شوم که آنچه را نمی‌توانم توضیح دهم، فریب بنامم".

17. Die kleinen Dinge sind meist am wichtigsten: „Das Geringste, was einen Sinn hat, ist im Leben mehr wert als das Größte, was ohne ihn ist“.

17- چیزهای کوچک اغلب مهمترین‌ها هستند: "کوچکترین چیزی که معنایی داشته باشد، از چیزهای بزرگ بی‌معنی، در زندگی مهمترند".

18. Die Weisheit schweigt: „Wenn ein Mensch mehr weiß als andere, wird er einsam“.

18- خرد ساکت است: "وقتی کسی بیش از دیگران بداند، تنها می‌شود".

19. Die Veränderung muss bei dir beginnen: „So wie jede Veränderung irgendwo beginnen muss, so ist es das einzelne Individuum, das sie erfahren und durchziehen wird. Die Veränderung muss in der Tat bei einem Einzelnen beginnen; es kann jeder von uns sein. Niemand kann es sich leisten, sich umzuschauen und darauf zu warten, dass jemand anderes das tut, was er selbst ungern tut“.

19- تغییر باید از خودت آغاز شود: "از آنجایی که هر تغییری از یک جایی باید شروع شود، یک فرد به تنهایی آن را تجربه و تمام خواهد کرد. تغییر در واقع باید در عمل به صورت فردی آغاز شود و این فرد می‌تواند هر یک از ما باشد. هیچ کس نباید به این بسنده کند که منتظر بنشیند تا دیگری، آن کاری را که خودش از آن اکراه دارد، انجام دهد".

20. Ihr seid aus einem Grund hier: „Wenn du ein begabter Mensch bist, bedeutet das nicht, dass du etwas gewonnen hast. Es bedeutet, dass du etwas zurückzugeben hast“.

20- هرکس به دلیلی اینجاست: "اگر آدم بااستعدادی هستی به این معنی نیست که چیزی را برنده شده‌ای؛ بلکه بدین معنی است که اینجایی تا چیزی را به این دنیا بدهی".